Λίγο πριν το δημοψήφισμα… Το καθεστώς έκτακτης ανάγκης στην Τουρκία

ohal_dudak

Τα πιο κάτω στοιχεία Ιανουαρίου 2017, αφορούν στην πολιτική καταστολής του τουρκικού κράτους που εφαρμόζεται σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης και το οποίο έχει ανανεωθεί συνολικά τρεις φορές κατά την περίοδο μετά την αποτυχημένη πραξικοπηματική απόπειρα του Ιουλίου 2016. Η κατάσταση που δημιουργεί η εφαρμογή του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης, είναι ένας από τους πολλούς παράγοντες που θα επηρεάσουν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στις 16 Απριλίου 2017.

Συνέχεια

Αρνητική για τη λύση του Κυπριακού η σύμπραξη ΑΚΡ-ΜΗΡ

2_d

Σύγκλιση του συντηρητικού ρεύματος, ισλάμ κι εθνικιστών, για το δημοψήφισμα του προεδρικού συστήματος

Η σύμπραξη ΑΚΡ ΜΗΡ, ως αντικατοπτρισμός της κοινωνικής σύγκλισης του συντηρητικού ρεύματος (ισλάμ-εθνικισμός-συντηρητισμός) εντός Τουρκίας, δεν υπόσχεται μια θετικότερη αντιμετώπιση στην προοπτική ομοσπονδιακής επίλυσης του Κυπριακού, υποδεικνύει ο Νίκος Μούδουρος, μιλώντας στη «Χ» για το δημοψήφισμα του Απρίλη και το προεδρικό σύστημα που επιδιώκει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου, υποδεικνύοντας ότι η ηγεμονία του Ερντογάν δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην καταστολή, σημειώνει ότι το σύνολο των συνταγματικών αλλαγών παραπέμπει σαφώς στο στόχο «μονιμοποίησης» της εξουσίας του ισλαμικού κινήματος και των εταίρων του και δεν περιορίζεται μόνο στη συγκεκριμένη προσωπικότητα.

Συνέχεια

Η συνταγματική μεταρρύθμιση και το Κυπριακό για την Άγκυρα

tourkia-tourkiki-ethnosuneleusi-koinoboulio-bouli-thumb-large

Η παρούσα διαδικασία στο Κυπριακό κορυφώνεται και θα καταλήξει κάπου, δεν θα φθαρεί στο χρόνο, αναλύει ο δόκτωρ Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών Νίκος Μούδουρος, παρότι η εξουσία Ερντογάν επέλεξε να περπατήσει αυτό το δρόμο μέσα σε ένα πάρα πολύ δύσκολο και πολύπλοκο εσωτερικό και περιφερειακό περιβάλλον. Μας προτρέπει να μην αναμένουμε ότι η Τουρκία εύκολα θα κάνει τις οποιεσδήποτε παραχωρήσεις και τονίζει πως σε περίπτωση δημοψηφισμάτων πολύ πιθανόν να χρεωθεί η Τουρκία διεθνώς μια επιτυχία μετά από παρά πολλά χρόνια. Σε περίπτωση μη κατάληξης, τότε το Κυπριακό θα μπει σε μια νέα βάση και θα ανοίξει ένας διεθνής διάλογος για τη μορφή επίλυσης του.

Συνέχεια

Η σύντομη ιστορία των «συνταγματικών» αντιπαραθέσεων στην Τουρκία

tourkia-tria-diaforetika-syntagmata-tessera-praxikopimata-kai-61-kyverniseis

Η σημερινή αντιπαράθεση στην Τουρκία σχετικά με το νέο Σύνταγμα, την πιθανότητα αλλαγής του πολιτειακού της συστήματος και η διαλεκτική σχέση αυτής της αλλαγής με την ευρύτερη γεωγραφική περιφέρεια της χώρας, δεν αποτελούν νέες εξελίξεις. Η συγκεκριμένη αντιπαράθεση υπάρχει ιστορικά και κορυφώνεται αναλόγως των κοινωνικο-οικονομικών και πολιτικών ανακατατάξεων στο εσωτερικό της Τουρκίας και στο διεθνές πλαίσιο που την επηρεάζει. Μερικά από τα κυριότερα χαρακτηριστικά του ιστορικού πλαισίου είναι η σχετικά μακρά συνταγματική εμπειρία της Τουρκίας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, το κοινοβουλευτικό σύστημα, αλλά και το σύντομο χρονικό διάστημα υιοθέτησης του πολυκομματικού συστήματος από το 1945. Όμως είναι γεγονός ότι η οποιαδήποτε συζήτηση γύρω από τα προβλήματα που αντιμετώπισε και συνεχίζει να αντιμετωπίζει το τουρκικό πολιτικό σύστημα δεν μπορούν να περιορίζονται στο περιεχόμενο του Συντάγματος. Αντίθετα, η αντιπαράθεση για την αλλαγή του Συντάγματος και του πολιτειακού συστήματος συνδέεται με το επίπεδο κοινωνικο-οικονομικής ανάπτυξης, πολιτικής εξέλιξης και αποσταθεροποιήσεων. Επίσης οι διεθνείς συγκυρίες και η εκάστοτε στρατηγική των τουρκικών ελίτ, παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πιο πάνω αναζήτηση.

Συνέχεια

Η συνάντηση των συντηρητικών

akp-ve-mhp

Πως ο Έρντογαν επιδιώκει την ιδεολογική προσέγγιση του Ισλάμ με τον εθνικισμό

«Σε μια περίοδο που η Τουρκία δίνει αγώνα επιβίωσης, θα ήταν πολύ επικίνδυνο για το μέλλον μας ο Πρόεδρος να συνεχίσει να λειτουργεί αντίθετα με το νόμο. Ενώπιον μας έχουμε δύο εναλλακτικούς δρόμους. Ο πρώτος που για μας είναι ο πιο σωστός, είναι ο Πρόεδρος να περιοριστεί στα συνταγματικά του όρια. Εάν δε γίνει αυτό, τότε ο δεύτερος δρόμος είναι να θεσμοθετηθεί η παρούσα ντε φάκτο κατάσταση». Με αυτά τα λόγια στις 11 Οκτωβρίου 2016, ο ηγέτης του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ), Ντεβλέτ Μπαχτσελί, επανέφερε στην επικαιρότητα της Τουρκίας το ζήτημα της υιοθέτησης του προεδρικού συστήματος. Πρόσθεσε μάλιστα την αναγκαιότητα, το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) να καταθέσει άμεσα στην Εθνοσυνέλευση προσχέδιο νέου συντάγματος και άφησε να νοηθεί ότι η κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος του θα ψηφίσει «κατά συνείδηση». Έστω και έμμεσα λοιπόν, με τις συγκεκριμένες δηλώσεις, ο Μπαχτσελί άνοιξε το δρόμο ενίσχυσης των διεργασιών για την «τυπική» μετάβαση της χώρας σε ένα συγκεντρωτικό προεδρικό σύστημα. Οι δυναμικές που γεννήθηκαν από τις αναφορές του Μπαχτσελί συγκλίνουν σε διεργασίες που στο επόμενο χρονικό διάστημα θα αφορούν στην προσπάθεια συνταγματικής διευθέτησης αυτού που ουσιαστικά υπάρχει. Δηλαδή στην κατοχύρωση της άσκησης της εκτελεστικής εξουσίας από τον Πρόεδρο του κράτους, ο οποίος αυτή τη στιγμή είναι ο κεντρικός πυρήνας του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης.

Συνέχεια

Ρετζέπ Ταγίπ Έρντογαν σημαίνει… κράτος

 

IMG_0219 (1)

«Παραλειπόμενα» από το έκτακτο συνέδριο του ΑΚΡ

Το άρθρο 101 του Συντάγματος της Τουρκίας αναφέρει ότι ο Πρόεδρος της χώρας από τη στιγμή της εκλογής του παύει να έχει οργανική σχέση με πολιτικό κόμμα. Όμως στην Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Έρντογαν το υφιστάμενο Σύνταγμα φαίνεται να παίρνει τη μορφή ενός τυπικού κειμένου που απλά αναμένει την αλλαγή του. Για παράδειγμα, στο έκτακτο συνέδριο του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) που έγινε στις 22 Μαΐου 2016, ο Έρντογαν ήταν καθολικά παρόν. Η παρουσία του έστω και αν δεν εκφραζόταν «φυσικά», ήταν πιο έντονη παρά ποτέ. Όσοι είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τις εργασίες του συγκεκριμένου συνεδρίου του ΑΚΡ, σύντομα αντιλήφθηκαν ότι δεν επρόκειτο για ένα συνηθισμένο κομματικό συνέδριο. Ούτε καν ένα συνέδριο κόμματος που κυβερνά τη χώρα για 14 συνεχόμενα χρόνια. Ήταν μάλλον ένα φόρουμ κόμματος-κράτους, του οποίου η θεματική και το πνεύμα περιστρέφονταν γύρω από το ζήτημα της αφοσίωσης στο φυσικό ηγέτη. Όντως η χαρακτηριστικότερη στιγμή του συνεδρίου που καταγράφεται πλέον ως φαινόμενο στην πολιτική ιστορία της Τουρκίας, ήταν η στιγμή εκείνη που δεκάδες χιλιάδες κομματικοί αντιπρόσωποι άκουσαν στεκάμενοι την ανάγνωση του μηνύματος του Προέδρου της Τουρκίας. Φυσικά απών, αλλά πολιτικά παρόν ήταν λες και ο Έρντογαν στεκόταν στο βήμα με το δικό του χαρακτηριστικό τρόπο και απευθυνόταν προς τα πλήθη.

Συνέχεια

Η αντιπαράθεση κοσμικότητας-θρησκείας στην Τουρκία

 ismail-kahraman

Ποια η σημασία της δήλωσης Καχραμάν για ένα «ισλαμικό σύνταγμα»;

«Η κοσμικότητα δε θα πρέπει να υπάρχει στο νέο Σύνταγμα. Μόνο σε τρία Συντάγματα σε όλο τον κόσμο υπάρχει η αρχή της κοσμικότητας. Στη Γαλλία, Ιρλανδία και στην Τουρκία. Και μάλιστα χωρίς να υπάρχει περιγραφή του όρου. Όποιος θέλει αντιλαμβάνεται όπως θέλει την κοσμικότητα. Δε θα πρέπει να αποφύγουμε το θέμα ενός θρησκευόμενου Συντάγματος. Θα πρέπει να γίνεται αναφορά στη θρησκεία». Το προαναφερθέν αποτελεί απόσπασμα από την ομιλία του προέδρου της Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, Ισμαήλ Καχραμάν, κατά τη διάρκεια συνεδρίου με θέμα «η νέα Τουρκία και το νέο Σύνταγμα» που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα στις 25 Απριλίου 2016. Για την ιστορία αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο συνέδριο διοργάνωσε η Ένωση Ακαδημαϊκών και Συγγραφέων των Ισλαμικών Χωρών και μάλιστα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για την Τουρκία, με βασικό της χαρακτηριστικό τις αντιπαραθέσεις για το νέο Σύνταγμα. Η συγκεκριμένη αναφορά του Καχραμάν προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων, η ένταση των οποίων ήταν τέτοια που εξανάγκασε πολλά στελέχη του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), τον Πρωθυπουργό Νταβούτογλου και τον Πρόεδρο Έρντογαν, να επιδιώξουν να ανασκευάσουν. Το κεντρικό βάρος των «διορθωτικών» δηλώσεων υπογράμμιζε ότι η προσπάθεια στο προσχέδιο για το νέο Σύνταγμα που ετοιμάζει το ΑΚΡ είναι η διασφάλιση της αρχής της κοσμικότητας με τρόπο που να σέβεται όλες τις θρησκείες και την έκφραση τους στην Τουρκία.

Συνέχεια