Αποτίμηση των εκλογών στην Τουρκία: Η επαναφορά μιας τραυματισμένης ηγεμονίας

erdogan davutoglu 1

«Κατά την άποψή μου, πρέπει να ξαναγράψουμε την κοινωνιολογία της Τουρκίας» είπε αμέσως μετά τις εκλογές ο Φαρούκ Ατζάρ, ιδιοκτήτης της εταιρείας δημοσκοπήσεων Andy-Ar. Είναι και αυτή μια από τις όντως καλύτερες εταιρείες του τομέα της που όμως δεν κατάφερε να πλησιάσει καν στην εκτίμηση του αποτελέσματος των πρόωρων εκλογών της 1ης Νοεμβρίου. Δεν ήταν φυσικά το μοναδικό παράδειγμα. Από τις περίπου σαράντα έρευνες γνώμης που δημοσιεύθηκαν την περίοδο μετά τις εκλογές της 7ης Ιουνίου μέχρι και τα τέλη Οκτωβρίου, μόνο μια δημοσκόπηση έδωσε στο Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) ποσοστό 47% και αυτοδυναμία στην Εθνοσυνέλευση. Ο ίδιος ο Νταβούτογλου ήταν ακόμα πιο χαρακτηριστικός. «Και εγώ εκπλάγηκα από το 49%» ομολόγησε τη Δευτέρα μετά την εκλογική αναμέτρηση, μιλώντας σε δημοσιογράφους της Μιλλιέτ. Συνεπώς προκύπτει το ερώτημα ποια ήταν η αλλαγή στην Τουρκία που οδήγησε σε ανατροπή των πολιτικών ισορροπιών και μάλιστα σε διάστημα μόνο πέντε μηνών; Τι ήταν εκείνο το ουσιαστικό που επηρέασε το εκλογικό σώμα και συνέβαλε στην πανηγυρική επιστροφή της αυτοδυναμίας στο ΑΚΡ; Στο σημείο αυτό, η μονοδιάστατη ερμηνεία περί της καλλιέργειας του φόβου δε φαίνεται από μόνη της να εξηγεί ικανοποιητικά το μέγεθος των μετακινήσεων.

Συνέχεια

Η Τουρκία λίγες ώρες μετά την κάλπη των πρόωρων εκλογών… πρώτη αξιολόγηση

turkiye siyasal liderleri 2

Ο νικητής των πρόωρων γενικών εκλογών στην Τουρκία είναι ένας… και πολλοί αυτοί που έχασαν. Σε μια πολύ «ιδιαίτερη» περίοδο που μεσολάβησε από τον Ιούνη όταν πραγματοποιήθηκαν κανονικά οι γενικές εκλογές μέχρι και σήμερα, το αποτέλεσμα της 1ης Νοεμβρίου θα πρέπει να κριθεί ακριβώς στις συνθήκες «έκτακτης ανάγκης» και τρομοκρατίας που τελικά επικράτησαν. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον φαίνεται ότι περισσότερο ρόλο έπαιξαν τα ένστικτα που επικεντρώνονται στην ασφάλεια και τη σταθερότητα και τα οποία με τη σειρά τους αντικατοπτρίστηκαν στον Erdoğan και στο ΑΚΡ. Αυτή ακριβώς η επιλογή γύρω από τις έννοιες της ασφάλειας και της σταθερότητας και η τελική της κατεύθυνση σε συνθήκες τρομοκρατίας, ήταν εκείνη που δεν καταγράφηκε σχεδόν σε καμιά προεκλογική έρευνα γνώμης. Συγκεκριμένα μια πρώτη αξιολόγηση στη βάση των κομματικών ποσοστών και εδρών στην Εθνοσυνέλευση έχει ως εξής:

Συνέχεια

Τουρκία: ισορροπία σε τεντωμένο σχοινί…

recep-tayyip-erdoğan-seçim-sonrasi-ilk-kez

Λίγες μέρες πριν, στις 10 Οκτωβρίου το παγκόσμιο συγκλονίστηκε από την είδηση για τις δύο εκρήξεις που σκότωσαν και τραυμάτισαν πολλά άτομα στην Άγκυρα σε πορεία ειρήνης. Η υπόθεση αυτή άνοιξε για άλλη μια φορά τους ασκούς του Αιόλου για να συζητηθεί πιο έντονα το ζήτημα των σχέσεων του ISIS μαζί με την τούρκικη κυβέρνηση και ποια πραγματικά είναι η ισχύς του Ισλαμικού κράτους. Mετά από ταυτοποίηση έχουν ήδη ανακοινωθεί τα άτομα που βρίσκονταν πίσω από την συγκεκριμένη τρομοκρατική ενέργεια, χωρίς όμως να δοθούν περισσότερες πληροφορίες από την κυβέρνηση. Παράλληλα έχει δοθεί εντολή στην αρμόδια ραδιοτηλεοπτική αρχή της Τουρκίας να πράξει τα δέοντα έτσι ώστε να απαγορευτεί κάθε είδους ενημέρωση από τα ΜΜΕ διαδικτυακά και μη σε σχέση με τον φάκελο των ερευνών κάτι που χαρακτηρίζεται ως φίμωση της ελευθερίας λόγου. Ο Νίκος Μούδουρος Τουρκολόγος θα απαντήσει σε καίρια ερωτήματα όσο αφορά τις ταραχές στην Τουρκία και στο τι πραγματικά συμβαίνει.

Συνέχεια

Οι ταυτότητες στην Τουρκία και τα διλήμματα των εκλογών

2015-09-20-istanbul-21

Το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) δημιουργήθηκε τον Αύγουστο του 2001 και στις εκλογές του Νοεμβρίου 2002 σχημάτισε για πρώτη φορά μονοκομματική κυβέρνηση. Μέσα στην επόμενη δεκαετία έγινε πλέον ξεκάθαρο ότι το κόμμα αυτό, ως ο φορέας αλλά και ο εκσυγχρονιστής των παραδόσεων του πολιτικού Ισλάμ της Τουρκίας, δεν στόχευε μόνο στο να γίνει κυβέρνηση της χώρας. Πολύ περισσότερο διεκδίκησε να μετατραπεί σε μια «ικανή και άξια» εξουσία που θα αποδείκνυε αναδρομικά την ιστορική αδικία της περιθωριοποίησης του «γνήσιου – μουσουλμανικού έθνους» από την «δυτικοαναθρεμένη» κεμαλική ελίτ. Μέχρι και το 2011, η ηγεμονική παρουσία του ΑΚΡ εκφράστηκε με την προγραμματική πλατφόρμα της «Νέας Τουρκίας» και του «οράματος 2023». Ήταν τότε που το κόμμα επικράτησε με 49% και επιδίωξε να θέσει τις βάσεις μιας μακροχρόνιας εξουσίας σε ένα νέο καθεστώς.

Συνέχεια

Η Τουρκία λίγο πριν την «συνολική κρίση»;

page_reuters-akp-chpye-kisa-sureli-koalisyon-teklif-etti_619533364

Στις 23 Αυγούστου 2015 λήγει το χρονικό περιθώριο των 45 ημερών για σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού σύμφωνα με το Σύνταγμα της Τουρκίας. Εάν δεν υπάρξει σχηματισμός κυβέρνησης, ο Πρόεδρος της χώρας μπορεί να προχωρήσει στην προκήρυξη πρόωρων γενικών εκλογών, οι οποίες θα πρέπει να πραγματοποιηθούν την πρώτη Κυριακή μετά από 90 μέρες. Πέραν της επιλογής της προεδρικής απόφασης, πρόωρες εκλογές μπορούν να γίνουν επίσης με το σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας, αλλά και διαμέσου συγκεκριμένης απόφασης της Εθνοσυνέλευσης που θα καθορίζει πλειοψηφικά την ημέρα διεξαγωγής τους. Σύμφωνα με τα πιο πάνω χρονοδιαγράμματα εάν δεν υπάρξει σχηματισμός κυβέρνησης και ο Πρόεδρος της χώρας αποφασίσει να προκηρύξει πρόωρες γενικές εκλογές, τότε αυτές τοποθετούνται στο δεύτερο μισό του ερχόμενου Νοεμβρίου.

Συνέχεια

Οι θέσεις τουρκικών κομμάτων για το Κυπριακό

akp-chp-mhp

Το κείμενο αυτό είναι η μετάφραση των θέσεων των τριών μεγαλύτερων κομμάτων της Τουρκίας (ΑΚΡ, CHP, MHP) για το Κυπριακό, έτσι όπως δημοσιεύθηκαν στα πρόσφατα προεκλογικά τους προγράμματα. 

Οι θέσεις του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) για το Κυπριακό

Μια από τις βασικές μας προτεραιότητες είναι να πάρει ο Τουρκοκυπριακός λαός τη θέση που δικαιούται στη διεθνή κοινότητα. Θα συνεχίσουμε με αποφασιστικότητα τα βήματα που κάναμε μέχρι σήμερα για την ενίσχυση της οικονομικής δομής της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου και την αύξηση της ευημερίας. Θα συνεχίσουμε τη δημιουργική μας συμβολή ως εγγυήτρια χώρα για μια δίκαιη και μόνιμη λύση η οποία να βασίζεται στην πραγματική ιδρυτική βούληση των δύο λαών, την πολιτική τους ισότητα και το ότι είναι συνιδιοκτήτες στο νησί. Θα στηρίξουμε τις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών προς αυτή την κατεύθυνση[1].

Οι θέσεις του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ) για το Κυπριακό

Η Κύπρος είναι η σημαντικότερη εθνική υπόθεση της Τουρκίας. Η Τουρκία έχει επί της Κύπρου συμφωνημένα δικαιώματα και υποχρεώσεις που εκπηγάζουν από τις ιδρυτικές συμφωνίες και που δεν μπορούν ούτε να συζητηθούν, ούτε και να παραχωρηθούν. Δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή στα πλαίσια μιας πολιτικής λύσης, η φθορά και η όποια αρνητική επιρροή στις δραστικές και έμπρακτες εγγυήσεις της Τουρκίας.

Η Τουρκία θα συνεχίσει υπό οποιεσδήποτε συνθήκες να υποστηρίζει τον τιμημένο αγώνα που δίνουν εδώ και πολλά χρόνια οι ομόφυλοί (ομοεθνείς) μας που ζουν στην τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου. Η Τουρκία δε θα υποστηρίξει καμιά απολύτως προσέγγιση που να απειλεί την ύπαρξη των ομόφυλών (ομοεθνών) μας στην Κύπρο.

Το κόμμα μας πιστεύει ότι η μόνη ρεαλιστική, λειτουργική και βιώσιμη λύση θα πρέπει να βασίζεται σε μία συνεταιρική διζωνική δομή δύο εθνών και δύο κρατών. Είναι ξεκάθαρο ότι για μια τέτοια λύση δεν αρκεί η δική μας καλή θέληση και για αυτό η προσδοκία μας είναι τόσο η Ελληνοκυπριακή διοίκηση όσο η Ε.Ε να προσεγγίσουν το θέμα με καλή θέληση και δημιουργικό τρόπο.

Το κόμμα μας θεωρεί ότι η αδιάλλακτη στάση της Ελληνοκυπριακής πλευράς σχετίζεται και με την υποστήριξη που έχει από την Ε.Ε. Για αυτό στις διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε το κόμμα μας θα συνεχίσει μέχρι τέλους να υποστηρίζει τα συμφέροντα των Τούρκων της Κύπρου και θα εναντιωθεί ανεξαρτήτως συνεπειών με κάθε τρόπο στο να παραμείνει το κυπριακό προϋπόθεση για την ένταξη στην Ε.Ε[2].

Οι θέσεις του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) για το Κυπριακό

Κύπρος

Μόνιμη Λύση στην Κύπρο

  • Θα εργαστούμε και θα προσπαθήσουμε για την επίτευξη δίκαιης και μόνιμης λύσης στο πρόβλημα της Κύπρου.
  • Θα λύσουμε το Κυπριακό πρόβλημα προστατεύοντας τα κεκτημένα δικαιώματα της ΤΔΒΚ και του τουρκοκυπριακού λαού και εξασφαλίζοντας την πολιτική ισότητα ανάμεσα στους Τουρκοκύπριους και τους Ελληνοκύπριους.
  • Θα αυξήσουμε την ισχύ της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και θα εξασφαλίσουμε τη δίκαιη κατανομή των ενεργειακών πηγών στην Ανατολική Μεσόγειο.
  • Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τον Τουρκοκυπριακό λαό έναντι των οικονομικών κυρώσεων και των διεθνών εμπάργκο.
  • Έως ότου αποκτήσει ο Τουρκοκυπριακός λαός τη δυνατότητα ίσης εκπροσώπησης στον διεθνή χώρο, θα παράσχουμε κάθε απαραίτητη στήριξη για την πολιτική εκπροσώπηση των Τουρκοκυπρίων.
  • Σε περίπτωση που δεν θα επιτευχθεί στην Κύπρο λύση μέσα σε λογικό χρονικό διάστημα, θα εφαρμόσουμε μια δραστήρια διπλωματική στρατηγική για τη διεθνή αναγνώριση της ΤΔΒΚ.

Σχέσεις με την ΤΔΒΚ

  • Θα υπεραμυνθούμε των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της δημοκρατικής βούλησης της ΤΔΒΚ.
  • Δεν θα επιτρέψουμε την ανάμειξη στα εσωτερικά της ΤΔΒΚ.
  • Θα θέσουμε τέρμα στη ρητορεία και τις πράξεις που θίγουν την αξιοπρέπεια του τουρκοκυπριακού λαού.
  • Θα επικοινωνούμε με τους συνταγματικούς θεσμούς της ανεξάρτητης ΤΔΒΚ μέσα σε πλαίσιο αμοιβαίου σεβασμού[3].

22 Ιουνίου 2015

Μετάφραση: Νίκος Μούδουρος

[1] AK Parti, Yeni Türkiye Yolunda Daima Adalet Daima Kalkınma, 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Seçim Beyannamesi, σ. 324.

[2] Milliyetçi Hareket Partisi, Toplumsal Onarım ve Huzurlu Gelecek, 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Seçim Beyannamesi, σ. 245.

[3] CHP, Yaşanacak bir Türkiye Seçim Bildirgesi 2015, σ. 183.