Οι παραβιάσεις στην κυπριακή ΑΟΖ απευθύνονται και σε άλλα κράτη

untitled

Ο Νίκος Μούδουρος, ειδικός αναλυτής για θέματα που αφορούν την Τουρκία, μιλά για τις παραβιάσεις της κυπριακής ΑΟΖ, τους χειρισμούς της ελληνοκυπριακής πλευράς αλλά και τη σημασία της λύσης του Κυπριακού. 


Τη συνέντευξη πήρε ο Αδάμος Ζαχαριάδης

Πως εξηγείς τις τελευταίες κινήσεις της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ και με ποιον τρόπο εντάσσονται στους σχεδιασμούς της τουρκικής κυβέρνησης στην ευρύτερη περιοχή;
Η πρόσφατη κρίση που προκαλεί η Άγκυρα στην Ανατολική Μεσόγειο ευνοείται συγκυριακά από τις βίαιες ανακατατάξεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. Η Τουρκία στο σημερινό πλαίσιο επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τα στρατηγικά πλεονεκτήματα που έχει για να αναπληρώσει τα κενά που παρουσιάζει ο σχεδιασμός του διεθνούς συνασπισμού ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος. Θέτει πολλαπλούς στόχους και επιδιώκει την ταυτόχρονη υλοποίησή τους με σκοπό την ανάδειξη της σε πρωταγωνίστρια του μετασχηματισμού της περιοχής. Προσπαθεί να συγκεκριμενοποιήσει την παρουσία της σε μια «μετα-Assad» Συρία, να ελέγξει και να περιορίσει την κουρδική κρατική οικοδόμηση, έτσι όπως εκφράζεται σήμερα από το ΡΚΚ, και να αναδειχθεί ως το «εναλλακτικό μοντέλο» απέναντι στην ακραία έκδοση του Ισλάμ. Την ίδια όμως στιγμή η Τουρκία θέλει να επικρατήσει και ως η βασική συνιστώσα της μελλοντικής αξιοποίησης του φυσικού πλούτου στην Ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα στο τομέα των δρόμων μεταφοράς. Και αυτό το επιδιώκει είτε επιλυθεί το Κυπριακό, είτε όχι. Η έλλειψη κινητικότητας και προόδου στο τραπέζι των συνομιλιών, φαίνεται επίσης να δημιούργησαν πεδία πολλαπλασιασμού των ευκαιριών της Τουρκίας για δημιουργία κρίσης αναφορικά με το φυσικό αέριο. Η «χλιαρή» αντίδραση δυτικών παραγόντων στις παραβιάσεις της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, μαρτυρεί ότι έστω και αν οι σχέσεις Τουρκίας-Δύσης δεν έχουν ομαλοποιηθεί πλήρως, η Άγκυρα παραμένει μια στρατηγική παρουσία στους σχεδιασμούς για το μέλλον ολόκληρης της περιοχής. Πέραν τούτου, θα ήταν απαραίτητο να σημειωθεί ότι η Τουρκία επέλεξε αυτή τη στιγμή για κλιμάκωση της κρίσης στη θάλασσα με στόχο να διασφαλίσει μια ηγεμονική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο σε σχέση με το Ισραήλ και την Αίγυπτο. Επομένως, οι παραβιάσεις στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, έμμεσα απευθύνονται και σε άλλα κράτη. Η συνεχής υπενθύμιση από πλευράς Νταβούτογλου ότι η Τουρκία είναι το ισχυρότερο κράτος της Ανατολικής Μεσογείου, προφανώς δεν απευθύνεται αποκλειστικά και μόνο στην Κυπριακή Δημοκρατία. Είναι ταυτόχρονα μια «υπενθύμιση» της αναπαραγωγής του στόχου για μια άλλη περιφερειακή τάξη πραγμάτων, στο επίκεντρο της οποίας θα είναι η «νέα Τουρκία».

Πως κρίνεις τα μέτρα αντίδρασης που ανακοίνωσε η ελληνοκυπριακή πλευρά;
Η Κυπριακή Δημοκρατία, λόγω των συσχετισμών ισχύος, έχει πολύ περιορισμένες επιλογές στις όποιες αντιδράσεις. Τα μέτρα συνεπώς αντικατοπτρίζουν και τις δυνατότητες. Η αντίδραση προέρχεται από ότι το μέγεθος και η ποιότητα των ενεργειών της Άγκυρας στη θάλασσα αυτή τη φορά δεν έμοιαζαν με τις προηγούμενες περιπτώσεις. Προηγουμένως, η διατήρηση της κινητικότητας στο τραπέζι των συνομιλιών και η καταγραφή συγκλίσεων σε σημαντικές πτυχές του προβλήματος, ήταν παράγοντες που εμπόδιζαν την Άγκυρα στην επέκταση της κρίσης με τη μορφή της στρατιωτικοποίησης. Αυτό εφαρμόζεται σήμερα γνωρίζοντας φυσικά ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στη «στρατιωτική κλιμάκωση».

Η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει αποχωρήσει από τις διαπραγματεύσεις. Υπάρχει τρόπος να επαναρχίσουν, υπό τις παρούσες συνθήκες;
Η ελληνοκυπριακή πλευρά αποφάσισε την αναστολή των διαπραγματεύσεων, οι οποίες δε φαίνεται να μπορούν να επαναρχίσουν εφόσον ισχύουν οι οδηγίες προς ναυτιλλομένους που εξέδωσε η Τουρκία. Όμως μια προσεκτική αξιολόγηση της ιστορικής εξέλιξης του Κυπριακού, υπογραμμίζει ότι οι κρίσεις και τα κενά στο διακοινοτικό διάλογο, αναπληρώθηκαν από το ισχυρότερο μέρος της εξίσωσης που είναι η Τουρκία και τα δεδομένα της κατοχής. Ολόκληρη η περιοχή μας φαίνεται να εισέρχεται σε μια περίοδο παρατεταμένης κρίσης. Υπό αυτή την έννοια οι πρωτοβουλίες της ελληνοκυπριακής ηγεσίας για ομοσπονδιακή λύση δε μπορούν να αναμένουν αόριστα μια ομαλοποίηση της κατάστασης γιατί η μη δημιουργική παρέλευση του χρόνου αποδείχθηκε αρνητικός παράγοντας. Στις σημερινές δύσκολες συνθήκες η παραπομπή της λύσης του Κυπριακού σε ένα «απώτερο» και ακαθόριστο μέλλον θα επιταχύνει τη διαδικασία ενσωμάτωσης ενός μέρους του κυπριακού χώρου στην Τουρκία, ενώ θα πολλαπλασιάσει τις αρνητικές επιπτώσεις από την πολιτική και φυσική «διχοτόμηση» των δύο κυπριακών κοινοτήτων.

Υπάρχει σοβαρή πιθανότητα στην Ελλάδα να προκύψει σύντομα μια αριστερή κυβέρνηση και να κληθεί να αντιμετωπίσει δύσκολα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Ποια νομίζεις ότι πρέπει να είναι η πολιτική τους προσέγγιση;  
Η πιθανότητα ανάληψης της διακυβέρνησης της Ελλάδας από τις δυνάμεις της Αριστεράς, θα πρέπει να συνδυάζεται με μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική βασισμένη σε αρχές. Μια τέτοια εξωτερική πολιτική δε μπορεί παρά να είναι η δημιουργική συνέχεια του οράματος για μια καλύτερη ελληνική κοινωνία. Δηλαδή η προσπάθεια για αρμονική εφαρμογή της «εσωτερικής» και «εξωτερικής» διάστασης του ίδιου οράματος. Υπό αυτή την έννοια η συνεχής κινητικότητα και η επίδειξη ειλικρινούς θέλησης για λύση των δύσκολων ζητημάτων, μπορεί να προσφέρει διεξόδους. Έστω και αν τα προβλήματα δε λύνονται μονομερώς, ένας γνήσιος σχεδιασμός και προσπάθεια για την επίλυση τους θα αφήσει πίσω συγκεκριμένα κεκτημένα και παραδείγματα για τους λαούς της περιοχής.

Εφημερίδα ΕΠΟΧΗ, 26 Οκτωβρίου 2014

epohi 261014

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s