Αγωγός μεταφοράς νερού από την Τουρκία στην Κύπρο

ceb1ceb3cf89ceb3cebfcf82-cf84cebfcf85cf81cebaceafceb1-cebaceb1cf84ceb5cf87cf8ccebcceb5cebdceb1

ΥΠΟΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΑΓΩΓΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΡΚΙΑ

Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύθηκε στην τουρκοκυπριακή εφημερίδα Γιενί Ντουζέν στις 14 Ιουλίου 2011 και αποκαλύπτει τα προνόμια που παραχωρούνται στο τουρκικό κεφάλαιο αναφορικά με τον αγωγό μεταφοράς νερού από την Τουρκία στα κατεχόμενα. Μια πολύ χρήσιμη ανάλυση της κατάστασης και κάποιων σημαντικών λεπτομερειών του σχεδιασμού, έτσι όπως τα έχει δημοσιεύσει η Τουρκοκύπρια δημοσιογράφος Αϊσού Μπασρί Ακτέρ.

Η μετάφραση του κειμένου έχει ως εξής:

Το νερό της ειρήνης!

 «Ένα από τα πιο σημαντικά ίσως σχέδια που θα υλοποιήσει η Τουρκία σε σχέση με την Κύπρο είναι αυτό της μεταφοράς νερού από το Αναμούρι της Τουρκίας στη βόρεια Κύπρο. Η αποπεράτωση του έργου αυτού, εφόσον υλοποιηθεί, θα είναι ιδιαίτερα σημαντική και θα καλύψει τις ανάγκες νερού της βόρειας Κύπρου, ενώ παράλληλα το έργο θα αφήσει και το στίγμα του στην ιστορία καθότι θα γίνει με την εφαρμογή μιας πρωτοποριακής μεθόδου.

Όπως αναφέρεται συχνά, θα υλοποιηθεί ένα σχέδιο νερού ειρήνης το οποίο θα μπορεί να διοχετεύεται και στη νότια Κύπρο. Ας αναφερθούμε σε συντομία για το σχέδιο.

Μέχρι σήμερα έγιναν αρκετές προσπάθειες μεταφοράς νερού, συμπεριλαμβανομένης και αυτής με τα μπαλόνια, οι οποίες ωστόσο κατέληξαν σε αποτυχία. Γι’ αυτό το λόγο, ο στόχος αυτή τη φορά είναι η μεταφορά νερού, μέσω υποθαλάσσιων αγωγών. Αυτή η μέθοδος θα εφαρμοσθεί για πρώτη φορά σε ολόκληρο τον κόσμο. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή θα μεταφέρεται νερό μέσω αγωγών από το φράγμα Αλάκιοπρου που θα κατασκευαστεί στο Αναμούρι, στο φράγμα στα Πάναγρα στη βόρεια Κύπρο. Το σχέδιο έχει τις ρίζες του στη δεκαετία του 90. Μέσα στο χρόνο, το σχέδιο αυτό τέθηκε αρκετές φορές στην ημερήσια διάταξη, ενώ το 1998 υπογράφηκε και η σχετική συμφωνία μεταξύ των δύο μερών. Ωστόσο το σχέδιο δεν έγινε κατορθωτό να υλοποιηθεί.

Παρά το γεγονός ότι πολλές φορές στο παρελθόν παρουσιάστηκαν αποτυχημένα και ανεκπλήρωτα σχέδια και παρά το γεγονός ότι αυτό το σχέδιο αντιμετωπίζεται με τη γνωστή ρήση: «Τώρα να δούμε τι θα γίνει», εντούτοις αυτή τη φορά φαίνεται ότι το σχέδιο θα υλοποιηθεί.

Η συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ του Τούρκου Υπουργού Προεδρίας Τζιεμίλ Τσιητσιέκ και του πρωθυπουργού Ιρσέν Κουτσιούκ το περασμένο έτος, εγκρίθηκε και με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου υπ’ αριθμό Κ(ΙΙ) 491-2011, ημερομηνίας 8 Ιουνίου 2011, ενώ προσδιορίστηκαν και οι ανάγκες για την υλοποίηση της συμφωνίας.

Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Αχμέτ Νταβούτογλου, κατά την τελευταία πρόσφατη επίσκεψη του στο νησί, έκανε αναφορά στο σχέδιο αυτό, τονίζοντας ότι θα υπάρχει η δυνατότητα διοχέτευσης νερού και στη νότια Κύπρο και ότι το νερό που θα μεταφέρεται στο νησί θα είναι νερό ειρήνης. «Εμείς και με αυτό το σχέδιο δείχνουμε ότι θα είμαστε πάντα δίπλα σας», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Νταβούτογλου.

Αυτό το σχέδιο έγινε σημείο αναφοράς αρκετές φορές ιδιαίτερα από αξιωματούχους του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης.

Παρόμοιες προτάσεις χρησιμοποιήθηκαν και στο παρελθόν από τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας Ρετζιέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ως εδώ, μπορούμε να σκεφτούμε ότι η Τουρκία ενδιαφέρθηκε για αυτό το σχέδιο με μεγάλη ανιδιοτέλεια λόγω των στενών δεσμών της με την ‘Τ.Δ.Β.Κ.’.

Στην πραγματικότητα το θέμα δεν είναι καθόλου συναισθηματικό!

Ας δούμε μαζί τη συμφωνία.

Στη συμφωνία που υπογράφηκε ανάμεσα στον Τσιητσιέκ και τον Κουτσιούκ και που εγκρίθηκε και από το υπουργικό συμβούλιο στις 8 Ιουνίου 2011, προσδιορίζοντας και τις ανάγκες για υλοποίηση της συμφωνίας, προνοούνται τα πιο κάτω:

«…Στο πλαίσιο του σχεδίου, οι χερσαίες υποδομές στην Τουρκία, οι χερσαίες υποδομές στην Τ.Δ.Β.Κ. και η κατασκευή του υποθαλάσσιου αγωγού, μέσω του οποίου θα πραγματοποιείται η μεταφορά νερού, θα γίνουν από την Τουρκία. Η κυριότητα των εν λόγω χερσαίων υποδομών και του υποθαλάσσιου αγωγού, καθώς επίσης και όλες οι εγκαταστάσεις που κατασκευάζονται στο πλαίσιο του σχεδίου, από τη στιγμή που θα αρχίσει η κατασκευή τους, θα ανήκουν στην Τουρκία.

Το νερό που πηγάζει από την Τουρκία και που θα μεταφέρεται σαν εμπόρευμα στην Τ.Δ.Β.Κ. μέσω του θαλάσσιου αγωγού, θα ανήκει στην κυριότητα της Τουρκικής Δημοκρατίας, μέχρι το σημείο πώλησης (φράγμα στα Πάναγρα).

Η Τουρκική Δημοκρατία επιφυλάσσεται του δικαιώματος πώλησης του νερού σε τρίτη/ες χώρα/χώρες, χωρίς να παραβιάζονται οι πρόνοιες της εν λόγω συμφωνίας έναντι της Τ.Δ.Β.Κ.. Όσον αφορά τη χρήση των εδαφών της Τ.Δ.Β.Κ και των αγωγών με σκοπό την πώληση του νερού σε τρίτες χώρες, γίνονται οι απαραίτητες διαβουλεύσεις με την Τ.Δ.Β.Κ….».

Αυτό που γίνεται αντιληπτό από τα ανωτέρω, είναι ότι η χώρα που θα κατασκευάσει τον αγωγό θα έχει και την κυριότητα. Επίσης το νερό που θα μεταφέρεται θα πωλείται εδώ.

Επιπρόσθετα θα πωλείται και σε άλλες χώρες.

Όπως πραγματικά είπε και ο Ερντογάν, η Κύπρος κατέχει μια υψίστης σημασίας στρατηγική θέση. Δηλαδή το νερό που θα μεταφερθεί από το Αναμούρι μπορεί να πωλείται τόσο στη νότια Κύπρο, όσο και σε άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής και πρωτίστως στο Ισραήλ.

Φυσικά είναι και το εξής: θα έρχεται από το Αναμούρι και θα ανήκει στην Τουρκία. Ως εδώ, όλα μπορεί να φαίνονται φυσιολογικά. Ωστόσο αυτό που δεν είναι φυσιολογικό, είναι ότι ενώ υπάρχει μια άμεση σχέση σε ένα υψίστης σημασίας στρατηγικό θέμα όπως το νερό, εντούτοις το θέμα της κυριότητας ανήκει στην Τουρκία. Το νερό αυτό το οποίο στην πραγματικότητα αν δεν περάσει από την Κύπρο δεν θα έχει καμιά αξία, τώρα με το να έρχεται στην Κύπρο ενδυναμώνεται ακόμη περισσότερο η περιφερειακή δύναμη της Τουρκίας.

Σε περίπτωση που εξευρεθεί μια λύση, τότε το μέλος της Ε.Ε. θα έχει την κυριότητα σε ένα μεγάλης στρατηγικής σημασίας πόρο, σε ένα οικονομικό και πολιτικό εργαλείο σε ένα έδαφος το οποίο αποτελεί δική του περιουσία.

Στην εν λόγω συμφωνία, ενώ περιλαμβάνεται η φράση: «γίνονται οι αναγκαίες διαβουλεύσεις…..», καθώς και η φράση: «μπορούν να εφαρμοστούν εναλλακτικά μοντέλα σχετικά με την ανέγερση, το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη διαχείριση συγκεκριμένων τμημάτων», δεν αναφέρεται ξεκάθαρα το πώς θα γίνεται ο διαμοιρασμός της οικονομικής και πολιτικής αυτής ισχύος που θα έχει η Τουρκία ή ακόμα το κατά πόσον θα γίνεται ή όχι τέτοιος διαμοιρασμός.

Η βόρεια Κύπρος, υπογράφοντας ένα τέτοιας σημασίας σχέδιο, δεν θα μπορέσει να διεκδικήσει την τεχνική υποδομή ως δική της περιουσία. Βάσει αυτού, θα μπορούσε να θεωρηθεί φυσιολογικό η περιουσία να ανήκει στην Τουρκία ή σε μια ιδιωτική εταιρεία. Όμως  λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέση αυτού του έργου στην Κύπρο αποτελεί ένα πολιτικό και στρατηγικό εργαλείο, τότε σίγουρα πρέπει να ζητήσει να επωφεληθεί και η βόρεια Κύπρος.

Η συμφωνία αναφέρει και τα εξής: «Ο καθορισμός της τιμής πώλησης του νερού, η επένδυση, η χρηματοδότηση, η διαχείριση, οι αλλαγές στις τιμές με ένα λογικό ποσοστό κέρδους το οποίο να αντιμετωπίζει το κόστος αντικατάστασης, θα γίνεται με μια κατάλληλη φόρμουλα τιμών η οποία θα καθορίζεται στη Συμφωνία της Κυβέρνησης Υποδοχής (Ev Sahibi Hükümet Andlaşması) η οποία θα υπογραφεί μεταξύ των πλευρών…..

Τα έξοδα των διαδικασιών που αφορούν το δικαίωμα απαλλοτρίωσης και σύμφυσης των διαφόρων τμημάτων που αφορούν τις περιοχές που θα εφαρμοστεί το σχέδιο, θα καλυφθούν από το κράτος που προβαίνει στις εν λόγω διαδικασίες…

Εκτός από τα θέματα που καθορίζονται ρητά στη Συμφωνία της Κυβέρνησης Υποδοχής και χωρίς να περιορίζονται οι ξεκάθαρες πρόνοιες αυτών, οι εργάτες για τους οποίους απαιτείται άδεια εργασίας σύμφωνα με τους νόμους της ‘Τ.Δ.Β.Κ.’, θα εξαιρούνται της απόκτησης προκαταρκτικής άδειας, με τον όρο πριν την άφιξή τους στην ‘Τ.Δ.Β.Κ.’ προκειμένου να εργαστούν, να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές της ‘Τ.Δ.Β.Κ.’. Η διαδικασία της εξέτασης των αιτήσεων των εργοδοτών οι οποίοι θα υποβάλουν τις αιτήσεις αυτές μέσα στα νομικά χρονικά πλαίσια αμέσως μετά την άφιξη των εργατών στην ‘Τ.Δ.Β.Κ.’, να ολοκληρώνεται από το υπουργείο εργασίας και κοινωνικών ασφαλίσεων το συντομότερο δυνατόν…».

Πρόσθετα με αυτό, λέγεται ότι αυτή η συμφωνία θα ισχύει για 30 χρόνια και προνοεί ότι κάθε είδους υλικά και υπηρεσίες που θα χρησιμοποιηθούν στο έργο αυτό θα εξαιρούνται από κάθε είδους φορολογία.

Τα 30 χρόνια για το έργο δεν μπορεί να είναι μακρύ διάστημα, όμως όλες αυτές οι απαλλαγές και οι ειδικές πρόνοιες για τους εργάτες που θα εργάζονται στο έργο θα ισχύουν για διάστημα 30 ετών.

Μπορεί από την άλλη να ισχυριστεί κάποιος ότι δεν υπάρχουν στη βόρεια Κύπρο συνεργεία που εκτελούν τέτοιας εμβέλειας έργα. Όμως και αν ισχύει αυτό σήμερα, πρέπει να σκεφτούμε κατά πόσο είναι ορθό να δεσμευτούμε για 30 χρόνια.

Ως αποτέλεσμα του διαγωνισμού που προκηρύχθηκε στην Τουρκία, με απόφαση που λήφθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο, το έργο αναλήφθηκε από την κοινοπραξία των εταιριών «Eser Proje ve Mühendislik AŞ» και «Seçilmiş Harita İnş. Müh. San. Tic. Ltd Şti.» και για να μπορέσουν να αναλάβουν το έργο λήφθηκαν οι πιο κάτω αποφάσεις :

«… Τα υλικά που θα εισαχθούν και χρησιμοποιηθούν στις κατασκευές δεν θα φορολογηθούν από το τελωνείο, από το ταμείο σταθερότητας τιμών, από λιμενικά τέλη, από φόρους, από δασμούς και από έξοδα. Θα εξασφαλιστούν οι απαραίτητες άδειες των μηχανημάτων και εξοπλισμού που θα χρησιμοποιηθούν για το έργο, η προσωρινή εισαγωγή επιβατικών οχημάτων που είναι εγγεγραμμένα στο εξωτερικό και η έκδοση άδειας κυκλοφορίας από τον έφορο μηχανοκίνητων οχημάτων. Θα εξασφαλιστεί η απαραίτητη άδεια εργασίας στην εταιρεία κατασκευής του έργου. Η κάλυψη του ΦΠΑ των υλικών και των εξαρτημάτων των οχημάτων, τα οποία πωλούνται ή και εισάγονται στην Τ.Δ.Β.Κ., προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στο έργο και τα οποία υπόκεινται σε ΦΠΑ, να γίνει από τα κονδύλια ΦΠΑ του προϋπολογισμού του υπουργείου δημοσιονομικών για το έτος 2011…».

Ενώ από τη μια οι απαλλοτριώσεις γίνονται εκ μέρους της ‘Τ.Δ.Β.Κ.’, από την άλλη τόσο το αντίτιμό τους όσο και οι φόροι που θα πρέπει να καταβληθούν για αυτούς που θα εργαστούν για το έργο, θα καλυφθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό. Όμως η κυριότητα και το δικαίωμα πώλησης θα ανήκουν στην Τουρκία.

Στην πραγματικότητα, τα κράτη χρησιμοποιούν τα μοντέλα BOT (Build Operate Transfer) για αυτές τις περιπτώσεις. Αλλά, ακόμα και εάν ξεκινήσει από το σημείο ότι η βόρεια Κύπρος δεν έχει τέτοια δυνατότητα, κάτω από το σημείο της συμφωνίας που αναφέρεται στα οφέλη, το οποίο δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία, αλλά θα έπρεπε να υπάρχει, πρέπει να ληφθεί υπόψη και η θέση της βόρειας Κύπρου σε αυτό το στρατηγικό σχέδιο.

Και από αυτό το σχέδιο πρέπει να γίνουν εργασίες ως προς το ποιο θα είναι το όφελος της Κύπρου, εκτός από το να παίρνει νερό. Για παράδειγμα, εάν αυτό το νερό δοθεί σε άλλες χώρες, μπορεί να υποβληθεί αίτημα για το θέμα καταβολής των εξόδων μεταφοράς. Εκτός από αυτό, όσον αφορά στο θέμα της διανομής, μπορεί να ζητηθεί να υποβληθεί αίτημα για εξουσιοδότηση ή και να ζητηθεί δικαίωμα χρήσης με ειδικές εξαιρέσεις.

Εκτός από τη χρήση αυτού του νερού με αποτελεσματικό τρόπο από τη βόρεια Κύπρο, πρέπει να ληφθεί υπόψη και η δυνατότητα διανομής του νερού αυτού μέσω της βόρειας Κύπρου, καθώς επίσης και να ληφθούν υπόψη τα μέγιστα οφέλη σε αυτό το σχέδιο.

Διότι, στην πραγματικότητα μια άλλη έννοια αυτού του σχεδίου είναι να φέρει η Τουρκία σε σημείο εξάρτησης όχι μόνο τους Τ/κους και τη βόρεια Κύπρο, αλλά και τη νότια Κύπρο και τους Ε/κους.

Αντί η Τουρκία να συνεχίσει την παρουσία της (στο νησί) με το στρατό και τις εγγυήσεις, στο μέλλον θα είναι πλέον σε θέση να αυξήσει την παρουσία της έχοντας δημιουργήσει άμεσες οικονομικές και πολιτικές εξαρτήσεις.

Είναι τελικά σημαντική η απάντηση που δόθηκε πρόσφατα στο ερώτημα που προβλήθηκε στην ιστοσελίδα ‘η φωνή του Αναμουρίου (Anamur’un Sesi)’: ‘Γιατί αυτό το σχέδιο θα γίνει στην Κύπρο;’: ‘…Η νήσος Κύπρος η οποία βρίσκεται στα βορειοανατολικά της Μεσογείου, την οποία κάποτε ο τουρκικός κόσμος κατέστησε λίμνη μέσα στα δικά του εδάφη, καταλαμβάνει χώρο 9283 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Στο βόρειο τμήμα της Κύπρου το οποίο καταλαμβάνει έκταση 3355 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ιδρύθηκε η  ‘Τ.Δ.Β.Κ’.

Η Κύπρος, λόγω της γεωπολιτικής και της στρατηγικής της θέσης, έχει θέση κλειδί στην ανατολική Μεσόγειο.

Το νησί, έχει στρατηγική θέση, όσον αφορά στον ολοκληρωτικό έλεγχο της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου, της Διώρυγας του Σουέζ και όλων των δρομολογίων που γίνονται από αυτή την περιοχή μέσω θαλάσσης και αέρος, καθώς επίσης και τον ολοκληρωτικό έλεγχο της Ερυθράς Θάλασσας και του Περσικού Κόλπου.

Η Κύπρος έχει απόσταση 40 μίλια μέχρι το Αναμούρι και 1100 μέχρι την Ελλάδα’.»

Άρθρο Αϊσού Μπασρί Ακτέρ, ΓΕΝΙ ΝΤΟΥΖΕΝ, 14.7.2011

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s